Amaethgoedwigaeth
Systemau defnydd tir sy'n dal, bwydo & addasu
-
Storfa Barhaol
-
Olrheiniadwyedd Llawn
-
Budd Cymunedol
-
Llesiant Rhwng-Cenedlaethau
-
Storfa Barhaol
-
Olrheiniadwyedd Llawn
-
Budd Cymunedol
-
Llesiant Rhwng-Cenedlaethau
Beth yw Amaethgoedwigaeth?
Amaethgoedwigaeth yw integreiddio coed a llwyni i dîr fferm mewn ffordd sy'n gwella cynhyrchiant amaethyddol a'r amgylchedd naturiol. Yn wahanol i goedwigaeth planhigfeydd, mae amaethgoedwigaeth wedi'i dylunio i weithio ochr yn ochr â chnydau a da byw, gan ddefnyddio rhesi, alîau, lleiniau cysgodi neu blaniadau glannau dŵr wedi'u cynllunio'n ofalus i wella gwytnwch a chynhyrchiant y system fferm gyfan.
Yn ei hanfod, mae amaethgoedwigaeth yn ddull ffermio cadarnhaol i natur sy'n cryfhau bioamrywiaeth, yn gwella iechyd pridd, yn cynyddu proffidioldeb ffermydd ac yn helpu i dynnu carbon o'r atmosffer. Mae'n tynnu ar arferion canrifoedd oed a geir ledled Cymru - o bori coetir i systemau prysgoedio gwrychoedd - tra'n cymhwyso gwyddor ecolegol a hinsawdd fodern i optimeiddio canlyniadau.
Sut Mae Amaethgoedwigaeth yn Tynnu ac yn Storio Carbon
Mae coed a llwyni yn dal carbon deuocsid o'r atmosffer ac yn ei storio yn eu boncyffion, canghennau, gwreiddiau, dail a'r pridd o'u cwmpas. Mae systemau amaeth-goedwigaeth yn cyflymu'r broses naturiol hon trwy cyfuno biomas coediog sy'n tyfu'n gyflym â thîr fferm cynhyrchiol, gan gynyddu'r cyfanswm o garbon a ddelir pan gaiff ei gymharu â systemau glaswelltir yn unig.
Gellir storio carbon a dynnir drwy dyfiant coed mewn tair ffordd:
- Storfa fiolegol tymor byr a chanolig (coed byw, llwyni a phriddoedd)
- Storfa garbon barhaol pan gaiff biomas wedi'i docio neu ei gynaeafu ei drawsnewid yn fiolosg
- Storfa ar raddfa tirwedd drwy strwythur pridd gwell, màs gwreiddiau a llai o erydiad
Pan gyfunir amaethgoedwigaeth â chynhyrchu biolosg, mae rhan o'r biomas coediog yn cael ei drawsnewid yn garbon sefydlog sy'n aros wedi'i gloi am ganrifoedd neu'n hirach. Mae hyn yn creu llwybr tynnu carbon pwerus a mesuradwy, sy'n fuddiol i'r hinsawdd a'r fferm.
Amaethgoedwigaeth ar Ffermydd Gweithredol
Mae systemau amaethgoedwigaeth wedi'u dylunio o amgylch sut mae'r fferm eisoes yn gweithredu. Nid ydynt yn tynnu tîr o gynhyrchiant - yn hytrach, maent yn gwneud y tîr yn fwy cynhyrchiol a gwydn. Rhestrir yma'r tri phrif system a ddefnyddir yng Nghymru.
Mae pob system amaeth-goedwigaeth yn fframwaith CLOC yn ymgorffori cylchdroeon rheoledig, lle mae tociadau a choesau diamedr bach yn cynhyrchu biomas adnewyddadwy, sy'n cael ei drawsnewid wedyn yn garbon parhaol drwy gynhyrchu biolosg.
-
Systemau silofâr Lle mae rhesi o goed yn tyfu rhwng alïau cnydau. Mae coed yn darparu cysgod, lloches a gwreiddiau dyfnach tra bod cnydau'n elwa o briddoedd gwell a chadw lleithder.
-
Systemau silofborfeydd Lle mae da byw yn pori rhwng coed gwasgaredig neu resi coed strwythuredig. Mae anifeiliaid yn cael cysgod a lloches; mae'r coed yn cael maethynnau; ac mae'r pridd yn dod yn fwy cyfoethog ac yn fwy biolegol weithgar.
-
Planiadau glannau dŵr a lleiniau cysgodi Mae coed ar hyd nentydd, ymylon caeau neu ardaloedd gwyntog yn lleihau erydiad, yn amddiffyn cyrsiau dŵr, ac yn gwella microhinsoddau ar gyfer cnydau ac anifeiliaid.
Pam Mae Amaethgoedwigaeth yn Bwysig i Gymru
Mae tirwedd amaethyddol Cymru yn cael ei dominyddu gan laswelltir a phorfa, llawer ohono'n agored i wynt, sychder, dyfrlenwi a dirywiad bioamrywiaeth. Mae amaethgoedwigaeth yn mynd i'r afael â'r pwysau hyn yn uniongyrchol tra'n creu cyfleoedd economaidd newydd i ffermwyr.
Mae'r Manteision yn Cynnwys:
-
Gwytnwch uwch i newid hinsawdd Priddoedd gwell, llai o erydiad, treiddiad dŵr gwell
-
Cynhyrchiant fferm uwch Mwy o borthiant, lloches i dda byw ac iechyd cnydau gwell
-
Mwy o fioamrywiaeth Cynefin ar gyfer peillwyr, adar, mamaliaid a phryfed buddiol
-
Ffrydiau incwm newydd Biomas ar gyfer biolosg, tystysgrifau tynnu carbon, cnydau gwell
-
Lliniaru llifogydd naturiol Gwreiddiau dyfnach a strwythur pridd gwell
-
Gwerth tirwedd gwell Cryfhau hunaniaeth ddiwylliannol ac ecolegol ffermydd Cymru
Amaethgoedwigaeth:
Calon Ein Fframwaith
Mae amaethgoedwigaeth yn ganolog i system Tystysgrifau Tarddiad Clo Carbon (CLOC) oherwydd ei bod yn darparu ffynhonnell gyson, gynaliadwy o fiomas y gellir ei drawsnewid yn storfa garbon hirhoedlog drwy fiolosg. Gall pob hectar o amaethgoedwigaeth gynhyrchu cylchdro dibynadwy o goesau diamedr bach a thociadau sy'n pweru tynnu carbon parhaol heb beryglu cynhyrchiant bwyd.
Felly mae amaeth-goedwigaeth yn gweithredu fel injan fyw i'n system CLOC - yn dal carbon atmosfferig, yn cryfhau ecosystemau fferm, ac yn cyflenwi biomas adnewyddadwy i'w drawsnewid yn storfeydd carbon sefydlog, hirdymor.
I CLOCs, mae amaethgoedwigaeth yn darparu:
-
Biomas ar gyfer cynhyrchu biolosg wedi'i ddilysu
-
Tynnu carbon seiliedig ar natur o dyfiant coed
-
Enillion bioamrywiaeth wedi'u halinio â Safon Fyd-eang IUCN ar gyfer Datrysiadau Seiliedig ar Natur
-
Gwytnwch tirwedd hirdymor, gan wella amodau pridd, dŵr a microhinsawdd
Archwiliwch Amaethgoedwigaeth Gyda Ni...
Mae partneriaethau a sefydlir nawr yn sicrhau mynediad a thelerau ffafriol ar gyfer caffael CLOCs a chytundebau prynu.
Rhan o system fferm-gyfan
Mae Amaethgoedwigaeth yn un o'r 3 methodoleg ategol sy'n seiliedig ar natur yr ydym yn eu defnyddio, ochr yn ochr â:
Biolosg
